Sosyal Kanun XIV uyarınca sosyal tazminat

Şiddet eylemi, kişinin kendisine veya şahsına doğrudan yöneltilmiş kasıtlı, hukuka aykırı bir müessir fiil (fiziksel şiddet eylemi) veya bir kişinin özgür iradesine doğrudan yöneltilmiş diğer kasıtlı, hukuka aykırı, ciddi davranışlardır (psikolojik şiddet eylemi).

Buna cinsel suçlar, insan ticareti, ısrarlı takip (Stalking), rehin alma ve gasp da dâhildir.

Aşağıdakiler de gasp olarak kabul edilir:

• kasıtlı olarak zehir vermek,
• şiddet eyleminin hedefini şaşması ve bu nedenle hedef aldığı kişiden farklı bir kişiyi etkilemesi,
• bir gerekçenin var olduğu yanılgısına dayalı bir saldırı,
• kamuyu tehlikeye düşüren araçlarla işlenen bir suç vasıtasıyla, başka bir kişinin hayatı veya vücut bütünlüğü için en azından taksirle bir tehlikeye sebebiyet vermek,
• çocukları ağır ihmal etmek ve
• çocuk pornografisi üretmek, dağıtmak ve kamuya erişimini sağlamak

İstisna: Şiddet eylemi bir terör saldırısı ise, Federal Adalet Bakanlığı'na aşırıcılık/terör suçlarının mağdurları için mağduriyet ödeneği başvurusunda bulunabilirsiniz.

Şiddet eyleminden doğrudan zarar görenlerin yanı sıra, mağdurların yakınları, geri kalan aile fertleri ve onlarla yakın ilişkideki kişiler de ödeneklerden faydalanabilir.

Doğrudan mağdurlar: Kasıtlı, hukuka aykırı bir müessir fiil veya ona karşı kendilerini müdafaa etmeleri sonucu sağlıkları zarar gören kişiler. Buna, eyleme tanık olmaktan dolayı bir şok hasarı yaşayan kişiler de dâhildir.

Yakınlar: Suçun işlendiği sırada olay yerinde bulunmayan, ancak mağdurla yakın kişisel ilişkide veya bir akraba ilişkisinde bulunan mağdurun yakınları.

Geri kalan aile fertleri: Mağdur kişi ölürse, belli yakın akrabalar, kendi zararlarına bakılmaksızın geriye kalan aylığı hakkına sahip olur.

Yakın ilişkideki kişiler: Bu, mağdur kişiyle özel ve yakın bir ilişkiye sahip olan kişileri ifade eder; örn. mağdur kişiyle evlilik veya kayıtlı yaşam partnerliğine benzeyen aralıksız bir ilişki içinde yaşayan kişiler.

Tazminat başvurusu aşağıdaki şekilde yapılabilir:

• şekilsiz veya
• eyalet bakım makamlarının formları vasıtasıyla veya
• federal düzeydeki standart başvuru formu yardımıyla

Yurt içinde işlenen bir şiddet eylemi durumunda, mağdurlar başvurularını eylemin işlendiği eyaletin bakım makamına yapabilirler.

Şiddet eylemi yurt dışında meydana gelmişse, mağdurların ikamet ettiği eyaletin bakım makamı yetkili olur.

Sosyal tazminat başvurusu esas itibarıyla herhangi bir başka sosyal makamda da yapılabilir ve bu da başvuruyu yetkili makama iletir. Ancak başvurunun yetkili makama yapılması, başvurunun iletilmesinden veya yetkinin daha açıklığa kavuşturulması gereğinden kaynaklanan gecikmeleri önler.

Başvuru için bir süre bulunmamaktadır. Ancak ödenekler esas itibarıyla başvuru tarihinden itibaren sağlanmaktadır.

Başvuru için bir soruşturma veya ceza davasının sonucunun beklenmesi gerekmez.

Başvuruda, zarardan sonraki bir yıl içinde (veya kişinin kendi kusuru olmaksızın başvuruyu yapmasını engelleyen bir durum söz konusuysa, bu engelin sona ermesinden sonraki bir yıl içinde) bulunulması durumunda, başvurudan önceki dönem için de bakım sağlanmalıdır.

Başvuru yapıldıktan sonra, Sosyal Tazminat Hukuku kapsamında hak kazanmayı haklı kılan gerçeklerin mevcut olup olmadığı incelenir.  Bazı durumlarda, şiddet eyleminin hastalığın birincil nedeni olduğunu kanıtlamak zordur. Bu genellikle tıbbi veya psikolojik bilirkişi raporları yoluyla gerçekleşir. Ayrıca ret nedenleri de bulunmamalıdır, yani mağdurun suçun açıklığa kavuşmasında aktif olarak destekte bulunması gerekir ve suça katkıda bulunmamış olması gerekir.

Başvuru işlemlerinin süresi her münferit vakaya bağlıdır.

Avrupa'nın diğer ülkelerinde şiddet eylemi mağduru olan kişileri korumak amacıyla 2004 yılında sınır ötesi vakalarda mağdurlara tazminat ödenmesine ilişkin 2004/80/EG sayılı AB yönetmeliği kabul edilmiştir. Bu yönetmelik, Avrupa Birliği'nin tüm üye devletlerini, kendi topraklarında şiddet suçunun mağduru olan kişiler için adil ve uygun olan ulusal tazminat düzenlemeleri öngörmekle yükümlü kılmaktadır.

Federal Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı bünyesindeki Alman Destekleme Makamı, mağdurlara zarar gördükleri Avrupa Birliği üye devletinde tazminat haklarını talep etmeleri konusunda yardımcı olmaktadır.

Görevleri arasında özellikle aşağıdakiler yer almaktadır:

• Mağdur kişileri, yurt dışında tazminat başvurusunda bulunmalarına ilişkin olanaklar hakkında bilgilendirmek. Buna diğerlerin yanı sıra oradaki prosedür akışına, başvuru süresine, ödenek şartlarına ve başvuruya eklenmesi gereken kanıtlayıcı belgelere ilişkin bilgiler dâhildir.
• Zarar görülen devletlerin başvuru formlarını tahsis etmek.
• Zarar görülen devlette tazminat hakkı konusunda karar veren yetkili makamı tespit etmek.
• İbraz edilen kanıtlayıcı dokümanlarla birlikte tazminat başvurusunu oraya iletmek.
• Dokümanları ve yazışmaları ücretsiz olarak ilgili ülke diline çevirmek.
• Mağdurları güncel durum hakkında bilgilendirmek için tazminat prosedürünün sürdürülmesine eşlik etmek.

AB üye devletleri, bir başvuru konusunda yalnızca kendi ulusal hukuklarına göre karar verir. Ancak yasal tazminat düzenlemeleri çoğu üye devlette Almanya'daki kadar kapsamlı değildir.

Alman Destekleme Makamı, ne oradaki prosedürü ne de kararı etkileyebilir.

Alman Destekleme Makamının adresi:

Deutsche Unterstützungsbehörde
Bundesstelle für Soziale Entschädigung (BfSE) im Bundesamt für Soziale Sicherung
Friedrich-Ebert-Allee 38
53113 Bonn
Telefon: +49 228 619 1300
E-posta: dub@bas.bund.de
İnternet: www.bundesamtsozialesicherung.de

Destek Makamı hakkında daha fazla bilgiyi ve iletişim formunu şu adreste de bulabilirsiniz: https://www.bundesamtsozialesicherung.de/de/bundesstelle-fuer-soziale-entschaedigung/deutsche-unterstuetzungsbehoerde/

SGB XIV, koruma nedenlerinden dolayı yurt dışında şiddet eylemi mağduru olup sağlığı zarar gören Alman vatandaşları ve Almanya'da yaşayan kişiler ile bunların yakınları ve geri kalan aile fertleri için de ödenekler içermektedir. Bu ödenekler, SGB XIV kapsamındaki standart ödeneklere kıyasla kısıtlıdır. Almanya'da yaşayan ve yurt dışında geçici bir süre (en fazla 6 ay, eğitim amaçlı kalışlar için en fazla 1 yıl) kaldığı sırada şiddet eylemi mağduru olan herkes, SGB XIV kapsamında aşağıdakilerden yararlanabilir:

• Yurt içinde sağlanan hızlı yardımların ödenekleri
• Esas itibarıyla yine yurt içinde sağlanan hasta tedavisi ödenekleri
• 2600 ila 28600 Euro arası tek seferlik bir ödeme.

Yurt dışında kalış süresi altı aydan az ise geçici sayılır; okul veya yüksek tahsil söz konusu olduğunda ise bir yıldan fazla sayılmaz. Geri kalan aile fertlerine 2600 ila 7800 Avro arası tek seferlik bir ödeme yapılmaktadır.   Diğer güvence ve bakım sistemlerinden alınan ödenekler, belirtilen tutarlarla mahsup edilir. Yakınlar geri kalan aile fertleri ayrıca yurt içinde sağlanan hızlı yardımların ödeneklerinden de yararlanabilirler. Ayrıca cenaze nakil ve cenaze masrafları da karşılanır.

Alman vatandaşı olmayan mağdurlar da SGB XIV uyarınca Alman vatandaşlarıyla ödeneklere ilişkin aynı haklara sahiptir. Bu, Almanya'da yalnızca kısa bir süre bulunan hem AB vatandaşları hem de üçüncü ülke vatandaşları için geçerlidir. İkamet statüsü ve Almanya'daki ikamet süresi, ödeneklerin türünü ve kapsamını hiçbir şekilde etkilemez.

Bir Alman gemisine veya uçağına yapılan saldırıda zarar gören bir kişi için Almanya'da meydana gelen bir zarar için geçerli olan aynı düzenlemeler uygulanır. Alman kara sularında, Alman nehirlerinde veya Alman limanlarında bulunan yabancı gemiler de, tıpkı Almanya Federal Cumhuriyeti topraklarında bulunan uçaklar ve motorlu taşıtlar gibi, kanun bağlamında yurt içi olarak kabul edilir.